Achter de schermen bij de Zonnebloem Actief

‘ Met een klein gebaar kun je veel voor een ander betekenen’

Zonnebloem Actief Eindhoven ontstond zo’n tien, elf jaar geleden, vanuit een eenvoudige constatering: er was weinig aanbod voor jongere mensen met een lichamelijke beperking. “Je kon wel ergens terecht,” vertelt Anne-Marie Snijders, “maar dat was vaak verder weg. En mensen van veertig zet je niet zomaar in een groep met tachtigjarigen.” Wat begon met een kleine groep, groeide uit tot een afdeling met zo’n zestig deelnemers. “De behoefte blijft hetzelfde: erbij horen en dingen doen.” Zelf besloot ze ooit om te starten als vrijwilliger. Ze zag een folder bij de apotheek, herkende de naam van vroeger en meldde zich aan. “Voor ik het wist, zat ik in het bestuur”, lacht ze. Inmiddels heeft ze een stap teruggezet, maar haar betrokkenheid blijft. Haar bestuursrol heeft ze overgedragen aan Desiree Smits, secretaris van het regiobestuur Zonnebloem Eindhoven, waar Zonnebloem Actief onder valt.

Van mens tot mens

Bij Zonnebloem Actief draait het om contact. Niet alleen tijdens activiteiten, maar juist ook daarbuiten. Even samen koffiedrinken of met een klein groepje op pad. Voor sommige deelnemers maakt dat een groot verschil. “Soms hoor ik: jij was de enige met wie ik vandaag heb gesproken”, zegt Anne-Marie. “Het zijn zinnen die blijven hangen. Want achter de gezelligheid zit ook een realiteit: als je een lichamelijke beperking hebt, ben je soms vaker thuis dan je zou willen. Juist daarom is er deze groep. Niet als zorg, maar als aanvulling op het dagelijks leven.”

Gewoon meedoen

Voor Desiree van Ark betekende Zonnebloem Actief precies dat: een aanvulling op haar dagelijks leven. Op 17-jarige leeftijd wordt bij haar het Ehlers-Danlos syndroom
vastgesteld, een ernstige bindweefselaandoening. Tijdens het tweede jaar van haar studie hbo-verpleegkunde, in 2018, krijgt ze zodanige klachten dat ze haar studie moet stopzetten. Vanaf 2020 maakt Desiree gebruik van een rolstoel. “Ik moest voor revalidatie verhuizen naar Eindhoven en kende hier niemand. Het was coronatijd en ik was op zoek naar sociale activiteiten. Sinds ik in een rolstoel zit, veranderde er al zoveel. Ik wilde niet alleen bezig zijn met ziekte of beperkingen en daarom besloot ik me aan te melden bij Zonnebloem Actief.” Desiree heeft geen spijt van haar aanmelding: “Op veel plekken ben je bezig met wat niet kan. Tijdens activiteiten van Zonnebloem Actief niet. Het zit hem in hoe we elkaar hier benaderen, en in het feit dat er niet voortdurend wordt gevraagd of iemand hulp nodig heeft. “We pamperen inderdaad niet”, beaamt Anne-Marie. “We behandelen mensen gewoon als persoon. Als ze hulp nodig hebben, vragen ze dat wel.”

 

‘Iedereen doet het vanuit zijn hart. En altijd een stapje extra’

 

Wat wél kan

Dat betekent niet dat er geen uitdagingen zijn. Integendeel. De organisatie
vraagt soms om creativiteit en doorzettingsvermogen. “We kijken altijd: wat kan wél?” zegt Anne-Marie. “We hebben mensen die lopen, met een rollator gaan of in een rolstoel zitten. Dus soms zit het in praktische zaken: een locatie moet toegankelijk zijn en er moet een invalidentoilet zijn. Vervoer is niet altijd vanzelfsprekend. “Taxi’s zijn niet altijd op tijd”, zegt ze. “Dus wij zorgen dat we er zijn. We gaan pas naar huis als de laatste weg is.” Tegelijk ontstaat er ruimte om dingen te doen die niet vanzelfsprekend zijn. “We zijn een keer met z’n allen gaan boomklimmen”, vertelt ze. “Dan zie je: het kan dus wel.”

Samen op pad

Het activiteitenaanbod is breed. Van creatieve workshops tot een avond uit of een barbecue. Soms groots, soms juist klein en persoonlijk. “We proberen ook kleine groepjes te maken,” zegt Desiree Smits, “zodat mensen elkaar beter leren kennen en misschien ook buiten de activiteiten om afspreken.” Eten doet het altijd goed. De barbecue in de zomer is al jaren een succes, met zo’n veertig deelnemers rond het vuur. “Als er iets met eten is, hebben we veel aanmeldingen”, lacht Anne-Marie. Soms ontstaan er tijdens de activiteiten mooie inzichten bij mensen die meegaan. Zoals die keer in de dierentuin, toen er ook vrijwilligers van een bedrijf meeliepen. “Eén van hen zei nogal verbaasd: ‘Ik had het niet verwacht, maar ik heb gewoon een leuke middag gehad.’ Daar schrok ik wel even van”, vertelt Anne-Marie. “Voor ons is dat misschien logisch, maar voor hen blijkbaar niet. Des te belangrijker dus, dat dit soort vrijwilligerswerk bekender wordt.” Een activiteit die Anne-Marie ook is bijgebleven, is het dagje naar zee. “Er waren mensen bij die nog nooit met hun voeten in de zee hadden gestaan”, vertelt Anne-Marie. “Dat is
natuurlijk confronterend, maar dat je hen die beleving
kunt bieden, is fantastisch.”

Even niet nadenken

Voor deelnemers zit de waarde vaak in iets wat moeilijker te benoemen is. “In het dagelijks leven ben je vaak bezig met toegankelijkheid,” zegt Desiree van Ark,“of je ergens binnenkomt, of deuren opengaan. Hier hoef je daar even niet mee bezig te zijn, want het is gewoon al voor je geregeld. Dat geeft me lucht en ruimte voor contact en ontspanning. Mensen denken ook al snel dat je minder kunt of minder slim bent omdat je in een rolstoel zit,” gaat Desiree verder, “terwijl dat helemaal niet zo is. Ik volgde gewoon een hbo-opleiding en ben een slimme meid. Juist daarom is deze groep belangrijk voor me. Hier word ik gezien als wie ik ben en niet in een hokje geplaatst.” Wat opvalt, is hoe divers de groep van Zonnebloem Actief is. “Alle lagen van de bevolking zijn vertegenwoordigd”, zegt Desiree Smits. “Het is echt een afspiegeling van de maatschappij. Veel deelnemers werken en leiden een actief leven. Activiteiten zijn meestal overdag of in het weekend. Als er bedrijven meegaan dan is dat altijd door de week.”

Achter de schermen

Achter de activiteiten schuilt een betrokken groep vrijwilligers en bestuursleden. Mensen die het naast hun werk of andere bezigheden doen. “Iedereen doet het vanuit zijn hart,”, zegt Anne-Marie. “We doen het met plezier en zetten altijd een stapje extra. Of het nu gaat om het regelen van vervoer of het zoeken naar geschikte locaties. We zorgen dat iedereen mee kan doen, op zijn of haar manier.” “Het is niet zomaar vrijwilligerswerk”, vult Desiree van Ark aan. “Ze doen echt meer en zetten inderdaad altijd die stap extra. De manier waarop mensen worden benaderd, maakt het verschil. Vrijwilligers zoals Anne-Marie en Desiree zijn belangrijk, ik ben ze enorm dankbaar en sluit niet uit dat ik me in de toekomst ook ga inzetten voor Zonnebloem Eindhoven.” Desiree Smits en Anne-Marie juichen dat toe, want de toekomst biedt een uitdaging: het vinden van nieuwe vrijwilligers en geschikte locaties. “We moeten verjongen,” zegt Anne-Marie, “en dat begint bij nieuwe vrijwilligers voor zowel de groep ouderen als de groep jongeren. We zijn al blij als iemand af en toe wil meehelpen bij een kleinschalige activiteit: met een klein gebaar kun je al veel voor een ander betekenen.”

 

‘We kijken altijd: wat kan wél’

 

Zonnebloem Eindhoven en Zuid&Zo

Zuid&Zo-leden mogen binnenkort eens proeven van één van de activiteiten van de Zonnebloem Eindhoven. Stap terug in de tijd tijdens een boeiende lezing van Wim Daniëls over de taal van de jaren vijftig en zestig en ontdek hoe nieuwe producten, politieke ontwikkelingen en modeverschijnselen hun stempel drukten op de Nederlandse taal.